Oznaczenia obiektywów Canona

W tym artykule chciałbym przedstawić podstawowe skróty z jakimi stykamy się podczas zakupu obiektywów Canon.

Każdy w pewnym momencie decyduje się na zakup nowego obiektywu. Jeśli interesujemy się danym systemem i jesteśmy z nim związani od dłuższego czasu to nie sprawia nam to problemu. Problemy zaczynają się w momencie kiedy zmieniamy system lub fotografujemy amatorsko. Różnorodność oznaczeń co niektórych może przyprawić o zawrót głowy. Chciałbym przedstawić podstawowe skróty jakie stosuje firma Canon.

canon_50mln

FD (Focal-plane shutter with Dual linkage for diaphragm control) – Jest to oznaczenie obiektywów manualnych produkowanych przez Canona od 1971 do 1992 roku. Cechą tego typu mocowania jest mechaniczny popychacz przysłony.
SC (Spectra Coating) – Najprostsze powłoki nanoszone na przednią soczewkę w obiektywach FD
SCC (Super Spectra Coating) Zaawansowane powłoki, którymi były powlekane soczewki w obiektywach FD
EF (Electro-Focus) Standard mocowania obiektywów, który zastąpił dawne FD.  Pierwsza konstrukcja tego typu została zaprezentowana w 1987 roku i w lustrzankach jest używana do dnia dzisiejszego. Oznaczenie to informuje, że aparat komunikuje się z obiektywem poprzez elektroniczne styki, przez które jest zasilany silnik autofokusa, stabilizator obrazu, oraz przechodzą informacje o ostrości i przysłonie. Standard tych obiektywów może być stosowany do lustrzanek FF formatu 35mm, jak i lustrzanek formatu APS-C.
EF-S – Obiektyw z mocowaniem do lustrzanek APS-C. S oznacza tzw. „short back focus” i informuje, że tylny element obiektywu jest po zamontowaniu bliżej matrycy, niż w modelu EF. Szkła z serii EF-S tworzą obraz który nie jest w stanie pokryć matryc FF 35 mm. Obiektyw wymaga specjalnej konstrukcji lustra, aby nie zaczepiło o obiektyw głębiej wsunięty do obudowy. Podłączenie tego typu obiektywu z aparatem pełnoklatkowym może spowodować uszkodzenie korpusu.
USM (Ultrasonic Motor) – Oznacza sposób napędu obiektywu. Dokładnie chodzi o wbudowany silnik ultradźwiękowy. Dzięki wykorzystaniu w nim piezoelektryka silnik taki jest bardzo szybki i praktycznie bezdźwięczny, gdyż człowiek nie słyszy ultradźwięków. Na obecny dzień występują dwa podstawowe typy tego napędu:

  • Ring USM – rozwiązanie z pierścieniowym silnikiem ultradźwiękowym, który zapewnia niemal bezgłośne funkcjonowanie mechanizmu autofokusa, dużą płynność, szybkość i kulturę pracy. Dużą zaletą Ring USM jest to, że pozwala skorzystać z funkcji manualnego przeostrzenia w dowolnym momencie.
  • Micro USM – jest to tańsze i prostsze rozwiązanie także oparte o silnik ultradźwiękowy, jednak okrojone z pewnej ilości udogodnień  Ring USM.

STM – Umożliwia płynną, cichą regulację AF w filmach, a dynamiczny IS redukuje drgania obrazu. Obiektywy tego typu zostały skonstruowane pod nagrywanie filmów. Dzięki nim dźwięk jest o wiele cichszy i nie wprowadza zakłóceń przy nagrywaniu.
AFD (Arc-Form Drive) – Starszy typ silnika ostrzenia. Jest wolniejszy i głośniejszy od USM.
IS (Image Stabilization) – Jak można wywnioskować jest to system stabilizacji obrazu. Działa on w oparciu o poruszającą się grupę soczewek, która stabilizuje obraz. Pracę ISa widzimy w wizjerze. Wspomaga to nie tylko podczas ustawiania ekspozycji, ale także podczas kadrowania. Największe znaczenie ma to podczas używania z obiektywami o dużej ogniskowej.
L (Luxury) – Obiektywy oznaczone czerwoną obwolutą i czerwonym L charakteryzują się najwyższą jakością wykonania mechanicznego oraz optyką gwarantującą najwyższą jakość obrazu. Zawsze posiadają uszczelnienia i metalową obudowę.
FTM (Full-Time Manual) – Rozwiązanie występuje w obiektywach wyposażonych w pierścieniowy silnik ultradźwiękowy (Ring USM). Pozwala na ręczne przeostrzanie bez konieczności wyłączania autofokusa. Funkcja FTM jest zaimplementowany w obiektywie EF 50 mm f/1,4 USM, który nie posiada Ring USM.
AF-S (AF Stop) – Jest to blokada ostrości pozwalająca w szybki sposób zablokować odległość ostrzenia za pomocą dedykowanego przycisku znajdującego się na obudowie obiektywu.
DW-R (Dust and Water-Resistant) – Obiektywy z tym oznaczeniem budowane ze szczególnym naciskiem na uszczelnienie ich korpusów przed niekorzystnymi czynnikami atmosferycznymi, pyłem i wodą.
CaF2 (fluorek wapnia) – Jest to wzór chemiczny fluorku wapnia, z którego sztucznie hodowanych kryształów Canon wykonuje część stosowanych przez siebie soczewek o niskiej dyspersji LD.
UD, S-UD (Ultra <Low> Dispersion, Super Ultra <Low> Dispersion) – – Oznacza zastosowanie soczewek o bardzo niskim rozproszeniu. Rozwiązania te dają możliwość korygowania aberracji chromatycznych, które objawiają się na fotografiach w postaci kolorowych przebarwień na granicy jasnych i ciemnych partii obrazu.
AL (Aspherical Elements) – oznaczenie to mówi, że w konstrukcji występuje soczewka asferyczna. Zmniejszają one niekorzystny wpływ aberracji sferycznej, komatycznej i zniekształceń geometrycznych (dystorsji) na jakość obrazu.
CA (Circular Aperture) – Oznaczenie zastosowanej w obiektywie gdzie listki przysłony są ukształtowane w taki sposób aby zapewnić okrągły otwór, co korzystanie wpływa na wygląd punktów światła poza głębią ostrości.
DO (Diffractive Optic) – Oznaczenie obiektywów zawierających wielowarstwowy dyfrakcyjny element optyczny (Difractive Optical Element). Jest to zestaw dwóch siatek dyfrakcyjnych, które dzięki specjalnie dobranej charakterystyce, precyzyjnemu ustawieniu względem siebie i umieszczeniu w specjalnie dla nich zaprojektowanym układzie soczewek klasycznych, pełnią rolę zarówno soczewek fluorytowych o niskiej dyspersji, jak i soczewek asferycznych. Pozwala to za pomocą skromniejszego zestawu soczewek zlikwidować aberrację chromatyczną, sferyczną i inne wady optyki. Jednoczeœnie obiektyw może mieć znacznie mniejsze wymiary i masę.
 FP (Focus Preset) – Funkcjonalność obiektywów, która pozwala na zapamiętanie odległości ostrzenia. Po zapamiętaniu dystansu można dalej fotografować, ale w razie konieczności szybko przywołać zapisaną odległość. Funkcja stosowana w najjaśniejszych obiektywach z największą ogniskową.
FLOAT (Floating System) – Obiektywy z takim oznaczeniem posiadają system soczewek pływających, które korygują aberracje optyczne szczególnie przy bardzo małych odległościach ostrzenia. Tego typu rozwiązanie jest najczęściej stosowane w obiektywach makro.
IR (Inner Focusing, Rear Focusing) – Obiektywy IR wyróżniają się systemem wewnętrznego ogniskowania, który podczas ustawiania ostrości porusza znajdującą się wewnątrz obudowy grupą soczewek. Dzięki temu długość obiektywu nie zmienia się, a przednia soczewka pozostaje nieruchoma.
TS-E (Tilt, Shift, Electronic) – Ten szczególny rodzaj obiektywów umożliwiający użytkownikowi korygowanie perspektywy oraz manipulowania płożeniem płaszczyzny głębi ostrości. Tilt oznacza możliwość przechyłu osi optycznej, Shift – jej przesunięcia, a E – elektroniczne sterowanie przysłoną.
Potocznie ten typ obiektywów nazywany jest tilt-shift. Konstrukcje TS-E  najczęściej wykorzystywana jest podczas zdjęć architektury. Ich budowa mechaniczna wyklucza zastosowanie mechanizmów automatycznego ostrzenia i dlatego też są to obiektywy, które wymagają manualnego nastawiania ostrości.
Macro – W systemie Canon oznacza to obiektyw ze skalą odwzorowania równą 1:1 lub większą. Są to konstrukcje budowane specjalnie do fotografowania obiektów z dużym zbliżeniem lub powiększeniem.
MP-E – Tak oznaczony jest tylko jeden obiektyw w ofercie Canona, a mianowicie Canon EOS: MP-E 65mm f/2.8 1-5x. Jest to specjalna konstrukcja dedykowana do wykonywania zdjęć makro z bardzo dużymi powiększeniami. Obiektyw oferuje nam zakres skal odwzorowania od 1:1 aż do 5:1 ale nie jest w stanie ostrzyć na nieskończoność i z tego powodu jego zastosowanie ograniczone jest tylko do fotografii małych obiektów.
Softfocus – Unikalność tego obiektywu wynika z jego niepowtarzalnych własności określonych mianem efektu soft focus. Sprowadza się to do tego, że użytkownik może kontrolować intensywność aberracji sferycznej i dzięki temu uzyskiwać na zdjęciach swoistą poświatę w okolicach jasnych elementów obrazu, ale również ma wpływ na stopień rozmycia fotografii.
Super Spectra – Powłoka Super Spectra pomaga w uzyskiwaniu dokładnego balansu kolorów i wysokiego kontrastu, a ponadto redukuje odbicia światła i efekt zjawy poprzez pochłanianie światła, które może odbijać się od wewnętrznych elementów obiektywu lub matrycy cyfrowej.
Canon-s
Dobrze, abyśmy jeszcze byli w stanie sprawdzić datę produkcji naszego obiektywu. W konstrukcjach Canona możemy to rozszyfrować tylko przy obiektywach L (LUXURY). Niestety przy amatorskich konstrukcjach jest to nie do odgadnięcia. Sprawdzając wiek obiektywu należy spojrzeć na niego od strony bagnetu. Będą tam się znajdowały dwa oznaczenia. Jedno wyłącznie numeryczne, drugie zawierające litery. Właśnie to drugie nas najbardziej interesuje. Kod składa się z dwóch liter i czterech cyfr.
Pierwsza litera (od 1986 r.) określa, w której fabryce wyprodukowano obiektyw:
U = Utsunomiya, Japonia
F = Fukushima, Japonia
O = Oita, Japonia
Druga litera oznacza rok produkcji. Odczytać go można następująco:

Litera
Rok Produkcji
A
2012, 1986, 1960
B
2013, 1987, 1961
C
2014, 1988, 1962
D
2015, 1989, 1963
E
1990, 1964
F
1991, 1965
G
1992, 1966
H
1993, 1967
I
1994, 1968
J
995, 1969
K
1996, 1970
L
1997, 1971
M
1998, 1972
N
1999, 1973
O
2000, 1974
P
2001, 1975
Q
2002, 1976
R
2003, 1977
S
2004, 1978
T
2005, 1979
U
2006, 1980
V
2007, 1981
W
2008, 1982
X
2009, 1983
Y
2010, 1984
Z
2011, 1985

Kolejne dwie cyfry oznaczają miesiąc produkcji. Może być zapis 09 lub 9 bez zera.
Ostatnie dwie cyfry to wewnętrzny kod Canona, nie informujący ani o dacie, ani o miejscu produkcji.